Preek van week 23

23ste zondag door het jaar, jaar B, 2024

Inleiding

Op deze ochtend zien we hoe Jezus een man uit zijn eenzaamheid haalt. Wanneer we in de kerk samenkomen, voelen we ons verbonden met elkaar en de hele Kerk. Het is Christus die ons bij elkaar brengt. Hij raakt ons aan en wil ons openen. Hij zegt: “Effata,” wat betekent: “Ga open!” Laten we vandaag luisteren naar zijn woorden en ons hart openstellen voor wat God ons wil zeggen.

Preek

Sommige woorden, zoals “wow”, “super” en “crazy”, drukken verbazing uit en worden vaak onvertaald gebruikt. Ze horen bij de taal van de jongeren en hun cultuur.

In het evangelie van vandaag komt er ook zo’n woord voor dat onvertaald is gebleven omdat het zo’n sterke impact had: “Effeta”, wat betekent “Ga open”. Jezus spreekt dit woord uit tegen een man die doofstom is. Dit betekent letterlijk dat zijn oren opengaan, en hij kan weer horen en spreken. Dit moment verandert het leven van de man volledig; hij kan eindelijk communiceren met de mensen om hem heen. Jezus schenkt hem genezing en verlossing.

Doofstom zijn wordt vaak als een van de meest eenzame vormen van beperking gezien. Iemand die niet kan horen of spreken, voelt zich vaak afgesneden van de wereld. Hij ziet mensen lachen, maar weet niet waarom. Hij ziet anderen huilen, maar begrijpt niet wat er aan de hand is. Deze isolatie maakt dat hij niet kan deelnemen aan het leven en aan de vreugde of het verdriet van anderen. Hij staat letterlijk aan de zijlijn van het leven, afgesloten van de mensen om hem heen.

In het evangelie komt Jezus een doofstomme man tegen in een gebied dat de Decapolis heet. Dit is geen Joods gebied en de mensen die hier wonen worden door de Joden gezien als heidenen en ongelovigen. Toch sluit Jezus deze mensen niet uit, ook al doen anderen dat wel. Jezus ziet de nood van de mensen, ook van deze doofstomme man. Terwijl de Joden geen aandacht aan hem besteden, denkt Jezus niet zoals zij. Hij ziet niet alleen de fysieke beperking van de man, maar ook zijn eenzaamheid en pijn. Daarom zegt Hij: “Effeta” – “Ga open”. Hiermee geeft Hij deze man niet alleen zijn gehoor terug, maar laat Hij hem ook weer deel uitmaken van de wereld en de mensen om hem heen.

Jezus spreekt dit woord echter niet alleen tot deze ene man. “Effeta” is een boodschap voor ons allemaal. Het betekent dat we ons moeten openstellen, niet alleen voor God, maar ook voor de mensen om ons heen. Soms kunnen we doof zijn, niet alleen fysiek, maar in ons hart. We kunnen gesloten zijn voor Gods boodschap en voor de verantwoordelijkheid die ons geloof met zich meebrengt. Er zijn zoveel mensen in de wereld die doof zijn voor de stem van hun geweten en voor de noden van anderen. Ze handelen zonder mededogen, zonder rekening te houden met de gevolgen voor anderen.

We leven in een samenleving waar vaak ieder voor zich leeft. Onze harten zijn vaak gesloten, alleen gericht op ons eigen voordeel. Maar Jezus roept ons op om open te gaan, om aandacht te hebben voor de mensen om ons heen. Hoeveel mensen leven er eenzaam, in hun huizen, in onze straten? Jezus ziet deze mensen en roept ons op om hetzelfde te doen. We moeten luisteren naar de noden van anderen en reageren met vriendelijkheid en liefde.

Vaak gaan de tekenen van God die ons oproepen tot verantwoordelijkheid ongemerkt aan ons voorbij. Toch is het onze taak als christenen om ons niet af te sluiten voor de problemen van deze wereld. We moeten werken aan een wereld van vrede en gerechtigheid, precies hier op aarde, hier en nu.

Met het woord “Effeta” – “Ga open” – roept Jezus ons op om gevoelig te zijn voor anderen, om de hardheid van ons hart te overwinnen en om ons niet af te sluiten voor de noden van de mensen, of ze nu dichtbij zijn of ver weg. We moeten liefdevolle mensen zijn, en ons hart laten kloppen in overeenstemming met het hart van Jezus zelf.

P.G.